Μοναστήρια σε ρόλο κτηματομεσίτη

Ή πώς ξεπουλιούνται δημόσιες εκτάσεις

 

Ανάστατη το τελευταίο διάστημα η Χαλκιδική. Κινητοποιήσεις, διαδηλώσεις, αποκλεισμοί του λιμανιού της Ουρανούπολης, συμβολική παραβίαση του Άβατου του Αγίου Όρους από γυναίκες. Αιτία όλων αυτών των αντιδράσεων, οι διεκδικήσεις των μοναστηριών του Αγίου Όρους και η παραχώρηση σ’ αυτά, από μεριάς πολιτείας, τεράστιων και μεγάλης αξίας εκτάσεων του δημοσίου (δασικών και μη), αλλά και εκτάσεων όπου βρίσκονται ιδιοκτησίες, χωριά, αγροί, κατασκηνώσεις, κάμπινγκ, τουριστικά καταλύματα, κατοικίες, αρχαιολογικοί χώροι. Και σαν κερασάκι στην τούρτα ήρθε και η υπουργική απόφαση που επεκτείνει τα όρια της Natura 2000 «Χερσόνησος Άθως» στα 500 μέτρα από τις ακτές, αποκλείοντας έτσι τους παράκτιους αλιείς της Χαλκιδικής από μια περιοχή πλούσια σε αλιεύματα.

Βυζαντινά χρυσόβουλα, Οθωμανικά μολυβδόβουλα και χουντικές αποφάσεις είναι τα στοιχεία, που προσκομίζουν ή ισχυρίζονται ότι κατέχουν οι μοναχοί (τα πρωτότυπα ακόμα δεν έχουν επιδειχθεί σε κανένα δικαστήριο, σε καμιά υπηρεσία) για να προβάλλουν τις διεκδικήσεις τους. Διεκδικούν ακόμα και εκτάσεις που έχουν απαλλοτριωθεί από τις δεκαετίες του ΄20 και του ΄30, εκτάσεις που έχουν παραχωρηθεί σε ακτήμονες, στις οποίες έχει γίνει αναδασμός κ.λπ. Ενενήντα χιλιάδες στρέμματα διεκδικούν στη Χαλκιδική οι αγιορείτες. Αναλυτικά:

¨ Η Μονή Κουτλουμουσίου διεκδικεί 12.700 στρ. στο Δήμο Τορώνης

¨ Η Μονή Ξενοφώντος διεκδικεί 53.000 στρ. στο Δήμο Σιθωνίας

¨ Η Μονή Διονυσίου διεκδικεί 15.400 στρ. στο Δήμο Ορμύλιας

¨ Η Μονή Βατοπεδίου διεκδικεί 8.608 στρ. στο Δήμο Σταγείρων Ακάνθου και 12 οικόπεδα στο Δήμο Καλλικράτειας

¨ Η Μονή Σίμωνος Πέτρας διεκδικεί διάφορα ακίνητα στο Νομό

Το κόλπο γκρόσο της Μονής Βατοπεδίου

Για την ιστορία, η Μονή Βατοπεδίου διεκδίκησε 27.500 στρέμματα τα οποία περιλάμβαναν τη λίμνη Βιστωνίδα, το ιχθυοτροφείο των Αγίων Θεοδώρων και νησίδες Αντα-Μπουρού, Αγίου Νικολάου και Παναγιάς Παντάνασσας και τις παραλίμνιες όχθες στους νομούς Ξάνθης (23.000 στρ.) και Ροδόπης (4.500 στρ.). Η αμφισβήτηση της κυριότητας του Δημοσίου ξεκίνησε από το 1992. Η Μονή επικαλείται χρυσόβουλα του Νικηφόρου Βοτανειάτη (1080 μ.Χ.), του Ανδρόνικου Γ΄ του Παλαιολόγου (1329μ.Χ.), του Ιωάννη του Παλαιολόγου (1357 μ.Χ.), του Σέρβου ηγεμόνα Ιωάννη Ουγκλέση (1371 μ.Χ.) και ακόμα επικαλείται συνοδικά έγγραφα και πατριαρχικά συγγίλλια. Αποσπά δύο θετικές γνωματεύσεις (το 1998 και το 1999) του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Δημοσίων Κτημάτων του Υπουργείου Οικονομικών και μια σύσταση, του ίδιου συμβουλίου (το 2003), να μην προβάλει το Δημόσιο δικαίωμα κυριότητας στη περιοχή. Οι δύο γνωματεύσεις και η σύσταση γίνονται αποδεκτές με αντίστοιχες υπουργικές αποφάσεις (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ).

Παρ΄ όλα αυτά η Μονή (που ήδη έχει αναγνωρισμένα δικαιώματα στο Πόρτο Λάγος και εισπράττει ποσοστό επί των εσόδων του) καταθέτει αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου (Γενάρης 2003). Ο κόσμος στη Θράκη ξεσηκώνεται, ο πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου Ξάνθης επισημαίνει ότι οι γνωμοδοτήσεις του συμβουλίου δεν παίρνουν υπόψη τους σημαντικά στοιχεία και στηρίζονται σε ελλιπείς εκθέσεις των τοπικών υπηρεσιών. Ο υφυπουργός Οικονομικών Φωτιάδης αναγκάζεται να ανακαλέσει τις προηγούμενες υπουργικές αποφάσεις (και δικές του). Τον Νοέμβρη του 2003 η υπόθεση εκδικάζεται, το Δημόσιο υπερασπίζεται την κυριότητα του.

Το 2004, με κυβέρνηση πλέον Ν.Δ. και ενώ αναμένεται η απόφαση από το δικαστήριο, η Μονή και το Δημόσιο (με εντολή του υφυπουργού Οικονομικών Π. Δούκα) παραιτούνται από την έκδοση απόφασης και το Δημόσιο αναγνωρίζει όλες τις διεκδικήσεις της Μονής. Μόνο που τώρα δεν μιλάμε για 27.500 στρ. αλλά για 48.000. Οι αντιδράσεις του κόσμου φουντώνουν, οι πρόεδροι των δικηγορικών συλλόγων Ξάνθης, Ροδόπης, Αλεξανδρούπολης διαμαρτύρονται έντονα, γιατί στις εκτάσεις αυτές «περιλαμβάνονται πράγματα μη δεκτικά κυριότητας και κατοχής από κανέναν (λίμνες, εκβολές ποταμών, αρχαιολογικοί χώροι, κοινόχρηστες εκτάσεις») και ακόμα γιατί στις εκτάσεις αυτές περιλαμβάνονται «περιοχές αναδασμών, παραχωρήσεις ακινήτων σε ακτήμονες, και εκτάσεις που ανήκουν στους ΟΤΑ της περιοχής». Αναφέρονται ακόμα στο γεγονός ότι η Μονή δεν προσκόμισε ποτέ τα πρωτότυπα έγγραφα που επικαλείται (χρυσόβουλα και συγγίλλια) και ότι οι τίτλοι αυτοί «δεν μπορούν να εφαρμοστούν επί του εδάφους» και ότι αποκρύπτονται από την Μονή έγγραφα σχετικά με τα δικαιώματά της στην περιοχή.

Το Δεκέμβριο του 2004, το Νομικό Συμβούλιο κρίνει τις αποφάσεις των Αλογοσκούφη και Δούκα σύννομες. Το Μοναστήρι όμως αλλάζει ρότα. Ζητά ανταλλαγή των εκτάσεων με άλλες, πράγμα που γίνεται αποδεκτό από την κυβέρνηση της ΝΔ. Αρχίζει έτσι το πανηγύρι των ανταλλαγών. Οι ορκωτοί εκτιμητές εκτιμούν την έκταση σε 60 εκατ. ευρώ. Αντ’ αυτής παραχωρούνται 94 οικόπεδα στο Ν. Θεσσαλονίκης, στους Δήμους Μίκρας (Καρδία-Τρίλοφο-Σχολάρι), Πανοράματος, Θέρμης (Ν. Ραιδεστό), Ωραιόκαστρου, Θερμαϊκού, Ν. Μεσήμβριας, και 629 στρ. δίπλα στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», περιοχές με έντονη οικιστική ανάπτυξη και πολύ ψηλή αξία γης. Επίσης, παραχωρούνται στα πλαίσια της ανταλλαγής παραλιακές εκτάσεις στο Ν. Καβάλας (1.240 στρ. σε Κάρυανη, Ακροπόταμο, Οφρύνιο, Ν.Πέραμος, Ν. Ηρακλείτσα), στο Ν. Χαλκιδικής (πάνω από 9.000 στρ. Καλλικράτεια, Τρίγλια, Σταγείρων-Ακάνθου), στο Ν. Τρικάλων κ.λπ. Πρόκειται για περιοχές που αποκαλούνται «φιλέτα». Παραλιακές περιοχές, περιοχές οικιστικής ανάπτυξης, περιοχές με τουριστικό ενδιαφέρον.

Το κόλπο με τις αξίες

Η αξία των εκτάσεων που αναγνωρίστηκαν στη Μονή Βατοπεδίου από το Δημόσιο στην Λίμνη Βιστωνίδα και τη λίμνη Νταλιάνη ανέρχεται, όπως συμφωνήθηκε μεταξύ Μονής και Δημοσίου, ύστερα από εκτίμηση ορκωτών εκτιμητών, σε 60 εκατομμύρια ευρώ. Μόνο τα 1.240 στρ. της Καβάλας, σύμφωνα με τους κτηματομεσίτες της περιοχής, αξίζουν πάνω από 150 εκατομμύρια ευρώ. Η αποτίμηση τους όμως κατά τη μεταβίβαση έγινε από το σώμα ορκωτών εκτιμητών στο ύψος των 28 εκατομμυρίων ευρώ μόνο. Την δασική έκταση των 8.608 στρ. στο Δήμο Σταγείρων Ακάνθου (Ουρανούπολη) στη Χαλκιδική, οι ορκωτοί εκτιμητές την αποτιμούν 1.107.044 ευρώ, χωρίς να γνωρίζουν, όπως μετά την εισαγγελική παρέμβαση ανακοίνωσαν, ότι η έκταση έχει αποχαρακτηριστεί από δάσος και μεταβιβάστηκε στη μονή για αγροτική εκμετάλλευση (άλλωστε τα δάση δεν μεταβιβάζονται). Το γεγονός του αποχαρακτηρισμού όμως, από μόνο του εικοσαπλασιάζει την αξία του ακινήτου. Απώλεια για το Δημόσιο το λιγότερο 10 εκατομμύρια ευρώ Στην Αμμουλιανή τέλος, η πραγματική τιμή είναι 300% μεγαλύτερη από την τιμή αποτίμησης, με βάση την οποία γίνεται η μεταβίβαση. Το Δημόσιο ούτε λίγο, ούτε πολύ αγοράζει από τη Μονή Βατοπεδίου δίνοντας 300 εκατομμύρια ευρώ μια έκταση που η συμφωνημένη της αξία ήταν 60 εκατομμύρια . Μίλησε κανένας για σκάνδαλο;

Η σύζυγος του υπουργού

Στις μεταβιβάσεις των οικοπέδων της Θεσσαλονίκης, τα οποία αμέσως μετά την απόκτησή τους από τη Μονή πουλήθηκαν στην εταιρεία «Ανθεμίας Αναπτυξιακή Α.Ε.», συμβολαιογράφος ήταν η κα Αικ. Πελέκη, σύζυγος του γνωστού υπουργού των κυβερνήσεων της ΝΔ Γ. Βουλγαράκη. Δικηγόρος της Μονής ο κος Δ. Πελέκης, κουνιάδος του υπουργού, ο οποίος εκτός από την αμοιβή του για την παράστασή του στα συμβόλαια, έλαβε και 750 χιλ. ευρώ από τη Μονή με τρία εμβάσματα, όπως αναφέρουν σε ερώτησή τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ (12/7/2007).

Έπειτα από έντονες αντιδράσεις του κόσμου και των δημάρχων, αποφασίζεται, τον Ιούλιο του 2007, η επιστροφή των ακινήτων της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής και των Τρικάλων, όχι όμως και των 8.608 στρ. της Ουρανούπολης και των 1.240 στρ. της παραλιακής ζώνης της Καβάλας και αναζητείται πλέον ακίνητο στην Αθήνα, γιατί έτσι δέχθηκε η Μονή να γίνει η επιστροφή.

Καλογερικό Real Estate και Business Plans

Η περίπτωση των ακινήτων της Θεσσαλονίκης, που αμέσως μετά την μεταβίβασή τους από το Δημόσιο πουλήθηκαν στην εταιρεία «Ανθεμίας Αναπτυξιακή Α.Ε.», δεν είναι ούτε μοναδική, ούτε αποτελεί πρωτοτυπία. Επανειλημμένα τα μοναστήρια έχουν προβεί σε τέτοιες ενέργειες. Τέτοια είναι και η περίπτωση των διεκδικούμενων εκτάσεων από τη Μονή Ξενοφώντος στο Δήμο Σιθωνίας, όπου από την εποχή της Χούντας ακόμη εμπλεκόταν ο όμιλος Βαρδινογιάννη, μια υπόθεση που ύστερα από χρόνια επανέρχεται στο προσκήνιο.

Δεν είναι τυχαίο που τα μοναστήρια έχουν έτοιμα τα επιχειρηματικά σχέδια (Business Plans) και τα προγράμματα ένταξης των επενδύσεων σε επιδοτήσεις κ.λπ. Δεν είναι τυχαία η ευκολία με την οποία η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου (ΚΕΔ) παραχωρεί δημόσιες εκτάσεις στα μοναστήρια και η άνεση με την οποία βγήκαν οι αποφάσεις των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για την αναγνώριση των «δικαιωμάτων» των μοναστηριών πάνω σ’ αυτές τις εκτάσεις. Πίσω από κάθε τέτοια παραχώρηση κρύβεται και κάποιο μεγάλο όνομα του ελληνικού και διεθνούς κεφαλαίου. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει με την πολιτική της και τις αποφάσεις των δικαστηρίων της την αναγνώριση ως νόμιμων τίτλων ιδιοκτησίας τα διάφορα βυζαντινά χρυσόβουλα, τα οθωμανικά μολυβδόβουλα, τις αποφάσεις και τους νόμους της χούντας.

Μόνο οι λαϊκοί αγώνες μπορούν να βάλουν φρένο

Μοναστήρια που διαπλέκονται με μεγαλοεπιχειρηματίες και κυβερνητικούς παράγοντες, κυβερνήσεις που βιάζονται να ξεφορτωθούν δημόσια περιουσία, λίμνες, δάση, ποτάμια σε όφελος του μεγάλου κεφαλαίου, ελληνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια που εκδίδουν αποφάσεις με βάση οθωμανικά μολυβδόβουλα και θέλουν να αγνοούν την ιστορία και ότι αυτός λαός με το αίμα του κατάργησε την κυριαρχία των σουλτάνων και ό,τι αυτή σήμαινε, που αγνοούν ή θέλουν να αγνοούν ότι στη Χαλκιδική οι ακτήμονες εξεγέρθηκαν και διεκδίκησαν γη από τα αγιορείτικα μοναστήρια, το μεγαλύτερο τσιφλικά της περιοχής, με πρώτη την εξέγερση των Ορμυλιωτών το 1903, που κατεστάλη με τη βοήθεια των Τούρκων, την οποία ζήτησαν οι αγιορείτες.

Όλα αυτά αναδεικνύουν ένα πρόβλημα που δεν είναι απλά και μόνο δικαστικό, αλλά κυρίως πολιτικό, ταξικό. Γι’ αυτό οι Χαλκιδικιώτες απαντούν με τις κινητοποιήσεις τους και μέσα από την πάλη τους καταλαβαίνουν και τους πραγματικούς εχθρούς, τους πραγματικούς υπαίτιους αυτής της κατάστασης. Δεν αρκούνται μόνο στην καταγγελία των μοναστηριών, προχωρούν ακόμα παραπέρα αναζητώντας τις ευθύνες στις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ και στην ΕΕ, όπως φαίνεται και από τα πανό στις συγκεντρώσεις τους.

Ο αγώνας τους μπορεί να νικήσει, αρκεί να πιστέψουν στις δυνάμεις τους, να μην υποστείλουν τη σημαία, να δυναμώσουν και να πυκνώσουν τις κινητοποιήσεις και, βέβαια, να μην πέσουν στην παγίδα που στήνουν Νομαρχία και κάποιοι δήμαρχοι, παρουσιάζοντας κάποιες σολομώντειες λύσεις (όπως π.χ. να πάρουν τα μισά τα μοναστήρια και ν’ αφήσουν τ’ άλλα μισά).

Ούτε σπιθαμή γης στους νεοτσιφλικάδες!